1001 album

‘dinlememiz gereken’ 1001 albüm üzerine notlar

Tree of Rock

Rock müziğin genetik haritası üzerine mixtape’ler

yazılar

yayımlanmış, yayımlanamamış yazılar

Ev » 2009, son yazı, yazılar

Romeo ve Juliet ?ark?lar?*

Yazan: on February 14, 2009 – 4:38 am1 Yorum

?l?m?, ya?am kadar varolu?un bir par?as? olarak g?rmesiyle ?l?me en iyimser ?ekilde yakla?an ?airlerden biri olan Dylan Thomas bir ?iirinde ??yle der:

‘Yok olsa da sevgililer sevgi yok olmayacakt?r,

?l?me kalmayacakt?r bu d?nya.’

brandt_dylan_thomas

Y?zy?llard?r anlat?lagelen a??k arketiplerinin ?l?mle sonlananhikayeleri, Thomas??n bahsetti?i bu yok olmayan ve ?l?mden sonra da devam edece?ine inan?lan sevgiye; dramatik oldu?u kadar iyimser ve umut dolu bir bak?? getirir. ?l?m,bu a?klar? sonsuzla?t?rm?? ve d?nya ?l?me kalmam??t?r.

?l?m kar??s?nda a?k?n g?c?n? vurgulayan bu edebi hikayeler, bir?ok sanat dal? i?in vazge?ilmez esin kayna?? olarak zamanlar?n?n ?tesine de ge?meyi ba?arm??lard?r. ?zellikle, ?a?k??n temel ?retim kayna?? olarak kullan?ld??? m?zikte, anlatt?klar? a?klar kadar??l?ms?z olan bu eserlerin izlerini bulmak hi? de zor de?il.

William Shakespeare?in ?Romeo ve Juliet?i, 19.y?zy?ldan itibarenher d?nem m?zi?e kaynakl?k etmi? en belirgin eser olarak bu a?k hikayeleri aras?ndan s?yr?l?r. 1869 y?l?nda P.I.Tchaikovsky?nin besteledi?i ?Romeo ve Juliet Fantazi ?vert?r??, g?n?m?zde geleneksel bir bi?imde ?a?k m?zi?i? temas? olarak kullan?lan ezginin k?kenini olu?turur. Bir ba?ka Rus besteci Sergei Prokofiev?in mutlu sonla bitirdi?i i?in d?nemin ?m?zik otoriteleri? taraf?ndan reddedilen balesi ise ?Romeo ve Juliet? ?zerine yaz?lan en ?nemli klasiklerden biridir.2008 y?l?nda Prokofiev?in ailesinin izniyle orjinalini dinleyebildi?imiz bu bale, standart orkestrasyona ek olarak ten?r saksafon partileri i?ermesiyle 20.y?zy?l klasikleri aras?nda kendine ?zg? bir yer edinmi?tir.

pleehat

Klasik bat? m?zi?i d???nda caz d?nyas?nda da ?Romeo ve Juliet? s?k?a ba?vurulan?bir kaynak olmu?tur. 1956 y?l?nda d?nemin ?nl? R&B ?ark?c?s? LittleWillie?John?un yay?nlad??? ve Peggy Lee?nin 1958?de me?hur etti?i ?Fever? ?ark?s?, ?Romeo ve Juliet?in pop?ler m?zikteki ilk yans?malar?ndan biridir. The Doors, Ray Charles, Elvis Presley, Tom Jones, Madonna, Beyonce, Celine Dion, Diana Krall onlarca farkl? ?cover?? olan bu ?ark?y? yorumlayanlar aras?nda en dikkat ?ekenleri. Sahibinin kim oldu?u konusunda ?e?itli iddialar olan ?Fever??n s?zleri ?Romeo ve Juliete?ten nasibini al?yor : Romeo Juliet?i sevdi/ Juliet ayn? ?eyleri hissetti /?Kollar?n? ona dolay?nca / ?Julie, sen benim a?k?ms?n.? dedi

Amerikal? ?nl? caz piyanisti ve grup lideri Duke Ellington??n 1957?de yay?nlanan alb?m? ?Such Sweet Thunder?daki ?The Star-Crossed Lovers? ?ark?s? da m?zikal anlamda ?Romeo ve Juliet? hikayesini en g?zel anlatan standartlardan biridir. Par?adaki alto saksafonlar Romeo?yu, ten?r saksafonlar ise Juliet?i seslendirerek, bu hikayeyi m?zikal boyuta ta??may? ba?arm??t?r. (?lk kez Shakespeare taraf?ndan ?Romeo ve Juliete?te kullan?lan ?star-crossed? ifadesi, sonradan deyimle?mi? ve ka??n?lmaz mutsuz kader ve ?anss?z anlam?nda kullan?lmaya ba?lanm??t?r.)

Rock m?zi?in ?nemli isimlerinden Bruce Springsteen?in Elvis Presley i?in haz?rlad??? ancak Elvis?in ?l?m?yleRobert Gordon taraf?ndan ilk kez yay?nlanabilen ?Fire? ?ark?s? da bu ebedi a?ka g?ndermeler yapmaktad?r. Kendisini istemedi?ini s?ylerken , dokunu?uyla sevgisini a??k eden sevgilisine, Romeo-Juliet ve Samson-Delilah a?klar?n? inkar edemeyece?i gibi kendi a?k?n? da inkar etmemesi gerekti?ini s?yler Springsteen.

dire_straits

Yine rock m?zi?in efsanelerinden Lou Reed ?Romeo had Juliet? ?ark?s?nda, Tom Waits ise ?Romeo Is Bleeding? ?ark?s?nda Shakespear?in ilham?n? m?ziklerine ta??rlar. Pop?ler m?zikteki en bilindik ?Romeo Juliet? ezgileri ise ?nl? ?ngiliz topluluk ?Dire Straits?e aittir. Toplulu?un esas adam? Mark Knopfler?in, sevgilisi Holly Beth Vincent?la ayr?l???n? anlatt??? ?Romeo and Juliet? iki a????n ili?kileri ?zerine konu?malar?n? anlat?r. Juliet?in s?zlerini ?anlat?c?? rol?yle, Romeo?nuns?zlerini ise birinci a??zdan dinleyicilere aktar?r Knopfler. Shakespeare?den oldu?u kadar, ?nl? m?zikal ?West Side Story?nin ?ark?lar?ndan da esinlenen Knopfler, ?ark?da Romeo?yu ?a?ka tutulmu?? bir halde ?sokaklara serenat? yapan gen? adam olarak tasvir ederek, modern zamanlar?n a?k hikayesine Romeo?yu ba?ar?yla yerle?tirmeyi bilmi?tir.

Bu ?l?ms?z a?k hikayesinin ?modern zaman? ili?kilerinde bile ?ideal a?k? fig?r? olarak kullan?labilmesi, hikaye kadar Shakespeare?i de ?l?ms?zle?tirmi?tir. ?Romeo ve Juliet?te anlat?lan a?k?n yer,mekan ve zamandan ba??ms?zl??? ise bu hikayenin daha ?ok s?ze ve ?ark?ya ilham kayna?? olaca??n?n en b?y?k g?stergesidir.

*Bu yaz? kargamecmua Mart 2009 say?s?nda yay?mlanm??t?r.

1 Yorum »